DOÇ. DR. SEVDA ÖNDER

Deri ve cilt hastalıkları geniş bir kategori olduğu için tedavi yaklaşımı hastalığın tipi, şiddeti ve bireysel durumlara göre değişir. Aşağıda en sık görülen deri hastalıkları için genel tedavi yaklaşımlarını bulabilirsiniz.

Genel tedavi yaklaşımları

• Lokal (topikal) tedaviler: Kremler, merhemler, jeller veya şampuanlar. İçeriklerine göre:
  • Kortikosteroidler: Kaşıntı ve iltihabı azaltır. Genelde kısa süreli ve ince tabakalarda uygulanır.
  • Kalınlaşmayı yumuşatan ajanlar: Hücre yenilenimini dengeler, pullanmayı azaltır.
  • Topikal antifungaller: Mantar enfeksiyonlarında kullanılır.
  • Topikal antibiyotikler/antiviraller: Bakteriyel veya viral enfeksiyonlarda kullanılır.
  • Calcineurin inhibitörleri (tacrolimus, pimecrolimus): Özellikle atopi veya uzun süreli kullanım gereken durumlarda tercih edilebilir.
• Güneş ışığına veya fototerapiye dayanıklı hastalıklar için ışık tedavileri (UVB, PUVA): Doktor gözetiminde uygulanır.
• Sistemik tedaviler: Şiddetli, yaygın veya dirençli durumlarda ağızdan alınan ilaçlar veya enjeksiyonlar:
  • Retinoidler, metotreksat, biyolojik ajanlar (anti-TNF, IL-17/IL-23 inhibitörleri) gibi ilaçlar.
  • Sistemik antifungaller/bakteriyel tedaviler enfeksiyon durumlarında.
• Nemlendiriciler ve emolientler: Kursak ve kuru cilt için günlük bakımdır; cildi koruyucu bariyeri güçlendirir.
• Tahriş edici ajanlardan kaçınma: Ağır sabunlar, parfümlü ürünler ve sert kimyasallar yerine hassas formüller kullanımı.
• Yaşam tarzı ve destekleyici tedaviler:
  • Düzenli uyku, stres yönetimi ve dengeli beslenme.
  • Sıcak suyla uzun banyolardan kaçınma, nazik yıkama.
  • Güneşe karşı koruyucu önlemler.

En sık rastlanan dermotolojik sorunlar ve tipik tedavi yaklaşımları

• Seboreik dermatit ve kepek
  • Şampuanlar: Ketokonazol, selenyum sülfit, çinko piritione, kömür katranı içerenler.
  • Topikal antifungaller veya kısa süreli kortikosteroidler.
• Atopik dermatit (eczama)
  • Düzenli nemlendirme (emolients).
  • Hafif ila orta kuvvette topikal kortikosteroidler; bazen kalıntı veya calcineurin inhibitörleri.
  • Enfeksiyon riskine karşı gerektiğinde antibiyotik veya antifungal tedaviler.
• Psoriasis (kızarıklık ve pullanma)
  • Topikal tedaviler: Steroidler, kalsipotriol benzeri uyarıcılar, D vitamini analogları.
  • Işık tedavisi (UVB) veya sistemik tedaviler (biyolojik ajanlar) bazı vakalarda.
• Akneler ve yağlı cilt
  • Topikal retinoidler, benzoil peroksit, salisilik asitler.
  • Şiddetli vakalarda sistemik tedaviler (tretinoin, iki doz antibiyotik kombinasyonu, izotretinoin).
• Kontakt dermatit ve egzama benzeri kontakt irritan/alerjik reaksiyonlar
  • Tahriş edici ajanları uzaklaştırma.
  • Gerekirse topikal kortikosteroidler veya düşük dozlarda nonsteroid anti-inflamatuar ajanlar.
• Mantar enfeksiyonları (kıl folikülü iltihabı, mantar)
  • Topikal veya sistemik antifungaller.